Premier League'de Hakem Krizi: Sorun VAR Değil, Onu Kullananlar

Sunderland penaltı fiyaskosu, sorunun teknoloji değil, onu kullananlar olduğunu kanıtlıyor

VAR'ı suçlamayı bırakın. Asıl suçlu, kabindeki ve sahada olanlar. Arsenal'in Sunderland deplasmanındaki galibiyeti, bir Premier League maçının nasıl yönetilmemesi gerektiğinin ders kitabı örneğiydi ve sonrasında yaşananlar tahmin edilebileceği üzere yanlış yönlendirildi.

Ashley Williams ve Thomas Frank kararın yanlış olduğunu söyledi. Mikel Arteta ise 'korumasız' ve 'kabul edilemez' dedi. Haklılar, ama asıl noktayı kaçırıyorlar. Sorun video yardımı kavramı değil — sorun, onu kullanan hakemlerin yeterince iyi olmaması.

Reklam alanı · 728×200 Bu alanın sponsoru olun 22.500 TL/ay · tek sponsor Reklam ver →

Çürüme Stockley Park'tan çok önce başladı

İngiliz hakemliği on yıldır düşüşte. Professional Game Match Officials Limited (PGMOL), teknik olarak yetenekli ama stratejik olarak dar görüşlü bir hakem neslinin başında durdu. Oyun kurallarını ezbere okuyabilirler, ama maçı okuyamazlar.

Geçmişin büyük hakemleriyle karşılaştırın. 1974 Dünya Kupası finalini yöneten Jack Taylor, Wolverhampton'dan bir kasaptı ve oyunun ritmini anlıyordu. Oyunun ne zaman akmasına izin vereceğini, ne zaman müdahale edeceğini biliyordu. Bugünün hakemleri mikrofonlu, aşırı eğitilmiş ve prosedürler tarafından felç edilmiş durumda.

İstatistikler de bunu doğruluyor. Opta'ya göre, Premier League'de 2019-20 sezonundan bu yana minimal temaslarda verilen fauller %22 arttı. Aynı dönemde maç başına ortalama kart sayısı 3.4'ten 4.1'e yükseldi. Hakemler maçları yönetmiyor; mikro yönetiyor.

Sunderland penaltısını ele alalım. Ezri Konsa'nın Dan Ballard'a müdahalesi, VAR öncesi hiçbir dönemde verilmeyecek bir temas anıydı. Yine de sahadaki hakem penaltı noktasını gösterdi ve VAR — muhtemelen kararı bozmak için bir neden aradı — hiçbirini bulamadı. Neden? Çünkü 'açık ve bariz' eşiği o kadar bulanıklaştı ki, hakemler ne kadar yanlış olursa olsun sahadaki kararı varsayılan olarak kabul ediyor.

Tez: PGMOL'un kökten reforma ihtiyacı var, daha fazla teknolojiye değil

Premier League VAR, yarı otomatik ofsayt ve kale çizgisi teknolojisine milyonlar harcadı. Yine de hakemlik standardı hiç bu kadar düşük olmadı. Sorun araçlarda değil; ustalarda. PGMOL, kıdeme göre terfi ettiren, liyakate göre değil, ve oyunun bedeli pahasına kendini koruyan kapalı bir kulüp.

Hesap verebilirlik yok. En son ne zaman bir Premier League hakemi kötü performanslar nedeniyle görevden alındı? Bunun yerine rotasyona tabi tutuluyor, korunuyor ve kazançlı yurt dışı görevler veriliyor.
Eğitim çağ dışı. Hakemler oyun yönetimi konusunda değil, kural konusunda eğitiliyor. Bir maçın duygusal sıcaklığını okumaları öğretilmiyor, bu yüzden bu kadar çok gerginlik anı görüyoruz.
İşe alım dar. Altyapıdan Premier League'e giden yol, profesyonel olarak başarılı olamayan eski oyuncular tarafından domine ediliyor, farklı bakış açılarına sahip çeşitli bir aday havuzu yerine.

Arteta'nın hayal kırıklığı anlaşılabilir, ancak 'koruma' çağrısı hedefi ıskalıyor. Arsenal'in ihtiyacı olan şey, 0-0'lık bir maçın 89. dakikasında bir penaltının yalnızca açık ve bariz bir faul için verilmesi gerektiğini anlayan bir hakemdi. Bunun yerine, kanunun harfini sağduyudan yoksun bir şekilde uygulayan bir hakemle karşılaştılar.

Karşı tez: VAR karar doğruluğunu artırdı, bu yüzden sabırlı olmalıyız

VAR'ın standart savunması, doğru kararların yüzdesini yaklaşık %82'den %94'ün üzerine çıkardığıdır. Bu doğru, ama aynı zamanda konu dışı. Futbol bir elektronik tablo değil. Dört dakika süren ve bir maçın momentumunu öldüren doğru bir karar başarı değil; bir süreç başarısızlığıdır.

Üstelik %94 rakamı yanıltıcı. Kararları 'savunulabilir' olduklarında 'doğru' olarak sayıyor, gerçekten doğru olduklarında değil. Sunderland penaltısı, kanunun katı bir okuması altında savunulabilirdi, ama doğru değildi. Aynısı, bir piyango haline gelen el topu kuralı için de geçerli.

Sabır isteyenler diğer ligleri işaret ediyor. Ancak Bundesliga ve La Liga da benzer sorunlar yaşıyor. Bu bir Premier League sorunu değil; küresel bir hakemlik krizi. Fark şu ki, Premier League öncülük edecek paraya ve profile sahip. Bunun yerine vasatlığa saplanmış durumda.

Karar: PGMOL, kulüpler zorlayana kadar değişime direnecek

Premier League kulüpleri reform talep etme gücüne sahip, ancak kendi çıkarlarını korumakla çok meşguller. Arsenal, Chelsea ve Manchester United bu sezon şüpheli kararlardan faydalandı. Puan kaybetmeye başlayana kadar değişim için baskı yapmayacaklar.

Tahminim: PGMOL sezon bitmeden bir 'hakemlik incelemesi' duyuracak, ancak anlamlı hiçbir şey değişmeyecek. Aynı hakemler aynı hataları yapacak ve aynı teknik direktörler şikayet edecek. Bunu düzeltmenin tek yolu, kulüplerin hakemleri işe alma, işten çıkarma ve eğitme yetkisine sahip bağımsız bir düzenleyici için oy vermesidir. O zamana kadar, korkaklığı ödüllendiren ve liyakati cezalandıran bir sistemle sıkışıp kalmış durumdayız.

Arteta endişeli ve üzgün olmakta haklı. Ama sisteme kızmalı, bireye değil. Sunderland penaltısı bir sapma değildi; on yıllık ihmalin mantıksal sonucuydu. Premier League'in bir hakemlik acil durumu var. Bunu bir acil durum olarak ele alma zamanı geldi.