FFP ve PSR asla adaletle ilgili değildi — yönetişim kılığına sokulmuş bir kartel yaptırım mekanizması.

Premier Lig'in kâr ve sürdürülebilirlik kuralları (PSR), Everton'a puan cezası, Manchester City'ye suçlama listesi ve Aston Villa'ya transfer piyasasında deli gömleği getirdi. Rekabet dengesi ise hiç sağlanmadı. Büyük altılığın gelir avantajı artık kanunlaştırıldı.

Tarihsel bağlam: finansal dopingden finansal kapı bekçiliğine

Roman Abramovich 2003'te Chelsea'yi satın aldığında UEFA'nın anlamlı bir finansal kontrolü yoktu. Chelsea, Abramovich'in ilk sezonunda oyunculara 111 milyon £ harcadı; bu, diğer kulüplerden neredeyse 100 milyon £ daha fazlaydı. Manchester City de 2008'deki Abu Dabi devralmasından sonra benzer bir yol izledi. Yükselişleri ticari gelirle değil, sahip sermayesiyle finanse edildi.

Reklam alanı · 728×200 Bu alanın sponsoru olun 22.500 TL/ay · tek sponsor Reklam ver →

UEFA 2011'de finansal fair play'i getirdi. Premier Lig ise 2013'te PSR ile takip etti. Zamanlama ibret verici. Kurallar, kulüpler iflas ederken değil, yeni zengin sahipler yerleşik düzeni tehdit ederken geldi. Portsmouth 2010'da zaten çökmüştü — gerçek bir finansal kötü yönetim vakası — ama FFP bir başka Portsmouth'u önlemek için tasarlanmamıştı. Bir başka Chelsea'yi önlemek için tasarlanmıştı.

Argüman: PSR geliri korur, ödeme gücünü değil

Mevcut PSR rejimi kulüplerin üç yılda 105 milyon £ zarar etmesine izin veriyor. En büyük kulüplerin yıllık gelirleri bu limiti cüceleştirene kadar bu cömert görünüyor. Manchester City'nin 2023 geliri 712 milyon £; Everton'ınki 172 milyon £. İzin verilen zarar sabit bir rakam, ama bunu absorbe etme kapasitesi aynı değil. 700 milyon £ gelirli bir kulüp 500 milyon £ maaş harcayıp yine de uyum sağlayabilir. 200 milyon £ gelirli bir kulüp sağlayamaz.

Puan cezaları, görünür ve cezalandırıcı oldukları için tercih edilen yaptırım aracı haline geldi. Everton, PSR'yi ihlal ettiği için on puan cezası aldı (sonradan altıya düşürüldü). Nottingham Forest dört puan cezası aldı. Bunlar, Manchester City'nin yıllardır çözülemeyen 115 suçlaması gibi hukuki ateş gücüne sahip olmayan kulüpler. Sistem tüm ihlalleri eşit ele almıyor.

  • Everton'ın cezası, PSR'nin ödemesini zorlaştırdığı stadyum finansman anlaşmasıyla zaten kısıtlanmış bir kulübü cezalandırdı; şampiyonluğa doping yapan bir kulübü değil.
  • Aston Villa'nın yaz satışları Douglas Luiz ve Moussa Diaby, futbol mantığıyla değil PSR zorlamasıyla yapıldı ve dördüncülük sonrası Unai Emery'nin projesini baltaladı.
  • Newcastle'ın duran büyümesi en açık kanıt: dünyanın en zengin sahipleri, büyük altılığın yazılmasına yardım ettiği ilişkili taraf kurallarıyla ticari gelirleri sınırlandığı için kuralları aşacak şekilde harcayamıyor.

Kurallar transfer piyasasındaki hırsı da cezalandırıyor. Brighton ve Brentford gibi kulüpler oyuncu satarak kâr etti, ancak bu model ancak başka biri satın alabiliyorsa işler. PSR alıcıları sınırlıyor. Sonuç: orta seviye yetenek için şişirilmiş fiyatlar ve elit için hâlâ karşılanabilir fiyatlar.

Karşı argüman: finansal kontroller bir başka Leeds'i önler

PSR'nin en güçlü savunusu, kulüplerin terfi veya Avrupa kupalarına katılım için varlıklarını riske atmasını önlemesidir. Leeds United'ın 2004'teki çöküşü uyarıcı bir hikayedir: gelecekteki Şampiyonlar Ligi gelirine karşı borçlandılar ve neredeyse iflas ettiler. Portsmouth da benzer şekilde imkanlarının ötesinde harcadı ve tasfiye edildi.

Ama PSR pervasız harcamayı önlemez; hırslı harcamayı önler. Leeds'in sorunu gelirlerine göre çok fazla harcamaları değil, asla alamadıkları gelecek geliri harcamalarıydı. Bir ödeme gücü testi — sahiplerin zararları sermaye ile garanti etmesini gerektiren — bunu çözerdi. Bunun yerine PSR zararları gelire göre ölçer, bu da gelir hiyerarşisini pekiştirir.

Premier Lig gerçekten finansal sürdürülebilirlik isteseydi, sahip yatırımına borç değil sermaye olduğu sürece izin verirdi. Tüm kulüpler için maaşları gelirin yüzdesi olarak sınırlardı. Yayın gelirini daha eşit dağıtırdı. Bunların hiçbirini yapmıyor. Bunun yerine, en büyük bilançolara sahip kulüplere fayda sağlayacak şekilde bilançoyu denetliyor.

Karar: somut bir tahmin

Manchester City, 115 suçlamada puan cezasından kaçınacak. Ligin en başarılı kulübünü cezalandırmanın hukuki ve siyasi maliyeti çok yüksek ve suçlamalar City'nin absorbe edebileceği bir para cezası ve transfer kısıtlamasıyla çözülecek. Bu arada, en az bir orta sıra kulübü daha gelecek sezonun sonundan önce PSR nedeniyle puan kaybedecek. Kurallar kalacak, kartel ayakta kalacak ve 'finansal fair play' ifadesi büyük altılığın istediği anlamı taşımaya devam edecek.

Dosya: Görüş | LA Premier League Ana Sayfa