Premier Lig'in Kâr Kuralları Altın Yumurtlayan Tavuğu Boğuyor

Kâr ve Sürdürülebilirlik Kuralları Bir Kartelin Tüzüğü

Premier Lig'in Kâr ve Sürdürülebilirlik Kuralları (PSR), pervasız harcamalara karşı bir güvence olarak yutturuldu. Gerçekte ise yerleşik seçkinler için bir koruma şantajı; hırsı cezalandırıyor ve statükoyu sağlamlaştırıyor.

Aston Villa, gerçekten ilk dört hedefi olan bir kulüp, sırf kurallara uymak için altyapıdan yetişen Jacob Ramsey'i Newcastle'a 40 milyon sterline satmak zorunda kaldı. Kendisi de kısıtlanan Newcastle, Elliot Anderson'ı Nottingham Forest'a göndermek zorunda kaldı. Bu finansal ihtiyat değil; daha büyük ticari gelire sahip kulüpleri kayıran keyfi eşikleri tatmin etmek için varlık sömürüsüdür.

Rekabetçi Dengenin İllüzyonu

PSR, üç yılda 105 milyon sterlin zarara izin veriyor, ancak bu rakam sabit kalırken zirvedekilerin gelirleri patladı. 2012'de Manchester United'ın geliri 320 milyon sterlindi; 2023'te 648 milyon sterline çıktı. 2015'ten beri değişmeyen 105 milyon sterlinlik zarar limiti, artık geleneksel ilk altı dışındaki kulüpler için bir deli gömleği. Bu arada, Manchester City'nin geliri 2023'te 712 milyon sterline ulaştı ve onlara Villa gibi bir kulübe karşı yıllık 300 milyon sterlinlik avantaj sağlıyor.

Sonuç, alt sıradaki 14 kulübün defterleri dengelemek için en iyi oyuncularını ilk altıya satmak zorunda kaldığı iki kademeli bir lig. 2022'den beri Brighton, Moisés Caicedo'yu Chelsea'ye, Alexis Mac Allister'ı Liverpool'a ve Leandro Trossard'ı Arsenal'e sattı. Her satış akıllı iş olarak sunuldu, ancak kulüplerin kendi kadrolarına yatırım yapmalarını cezalandıran kurallara uyma zorunluluğundan kaynaklandı.

PSR'ye Karşı Argümanlar

Düzenlemeler sürdürülebilirlikle ilgili değil; yerleşik düzeni korumakla ilgili. Şu noktaları düşünün:

• Aston Villa'nın Jacob Ramsey'i zorunlu satışı: Puan silme cezasından kaçınmak için doğrudan bir rakibe 40 milyon sterline satılan altyapı ürünü. Villa geçen sezon dördüncü bitirdi ama uyumlu kalmak için kadrosunu zayıflatmak zorunda kaldı.
• Newcastle'ın durgunluğu: Dünyanın en zengin sahiplerine rağmen Newcastle, PSR yüzünden serbestçe harcayamıyor. Marc Guéhi için 60 milyon sterlinlik bir hamleyi finanse etmek için Elliot Anderson'ı Nottingham Forest'a ve Yankuba Minteh'i Brighton'a toplam 68 milyon sterline satmak zorunda kaldılar.
• Everton'ın puan silmeleri: Everton, PSR'yi ihlal ettiği için 10 puan (sonra 6'ya düşürüldü) silindi; bu ceza onları neredeyse küme düşürüyordu. Suçları mı? Bramley-Moore Dock'ta yeni bir stadyum inşa etmek; bu, uzun vadeli bir altyapı yatırımı olmasına rağmen PSR'ye karşı sayılıyor.
• Nottingham Forest'ın cezası: Forest, büyük ölçüde City Ground yeniden geliştirme maliyeti nedeniyle zarar limitini aştığı için dört puan silindi. Bu arada Manchester City 115 suçlamayla karşı karşıya ama dava sürerken şampiyonluklar kazanmaya devam ediyor.

Mesaj açık: Kulübünüze yatırım yapın, cezalandırılırsınız. Kendi kulvarınızda kalın, hayatta kalırsınız.

Karşı Argüman: Finansal İhtiyat Önemlidir

PSR savunucuları, bu kurallar olmadan kulüplerin 2000'lerde Portsmouth ve Leeds United'ın yaptığı gibi kendilerini unutulmaya sürükleyeceğini savunuyor. Bury'nin çöküşünü ve Derby County'nin neredeyse yok oluşunu ibretlik hikayeler olarak gösteriyorlar. Ancak bu krizler, oynanan kadrolara yapılan hırslı yatırımlardan değil, sahiplerin gelecekteki gelirlere karşı borç kaldıraçlamasından kaynaklandı.

Premier Lig'in kendi verileri, PSR'nin finansal sıkıntıyı önlemediğini gösteriyor. 2015'ten beri dört kulüp kayyuma girdi: Bolton, Wigan, Derby ve Bury. Hiçbiri transferlerde gücünün üzerinde harcama yapmıyordu; kötü yönetim ve kaldıraçlı satın almaların kurbanıydılar. PSR, kök nedeni ele almıyor: sahiplerin değer çekmesi, yatırım yapmaması.

Üstelik PSR kör bir araç. Zararları ölçüyor, borcu veya nakit akışını değil. Bir kulüp borç yüklü olabilir ama kurallara uygun olabilirken, kadrosuna ve altyapısına yatırım yapan bir kulüp cezalandırılıyor. Örneğin Manchester United'ın 650 milyon sterlin borcu var ama geliri bunu absorbe edecek kadar yüksek olduğu için PSR yaptırımıyla karşılaşmıyor. Glazer'lar kulüpten temettü ve faiz olarak 1 milyar sterlinden fazla para çekti, yine de United tek bir oyuncuya 100 milyon sterlin harcayabiliyor. Sistem sürdürülebilirlikle ilgili değil; zaten güçlü olanların avantajlarını korumakla ilgili.

Karar: PSR Gitmeli

Premier Lig'in PSR rejimi rekabet karşıtı ve hırs karşıtı. Kulüpleri kendi başarılarına yatırım yaptıkları için cezalandırırken seçkinlerin hakimiyetini sürdürmelerine izin veriyor. Kurallar temelden reforme edilmezse - ya da çöpe atılmazsa - lig kapalı bir dükkana dönüşecek; ilk altı kalıcı olarak yerleşecek ve geri kalanlar kırıntılar için savaşacak.

Tahminim: üç yıl içinde en az bir Premier Lig kulübü, PSR nedeniyle Premier Lig'e karşı yasal işlem başlatacak ve bunun rekabet hukukunu ihlal ettiğini savunacak. Dava, PSR'nin ticareti yasadışı şekilde kısıtlayıp kısıtlamadığına bağlı olacak ve Premier Lig kaybedecek. Kurallar gevşetilecek, ancak daha fazla kulüp en iyi oyuncularını satmak zorunda kalmadan ve daha fazla puan silme cezası verilmeden önce değil. Altın yumurtlayan tavuk boğuluyor ve Premier Lig suçu sadece kendinde aramalı.

Kategori: Görüş | LA Premier League Ana Sayfa